1 Maccabees
1 Maccabees chương 11
1Vua Egypt là Ptolemy tập trung quân lính đông như cát ngoài bãi biển và tập trung nhiều chiến thuyền; vua mưu mô chiếm vương quốc của vua Alexander và sáp nhập vào vương quốc của mình.
2Vua Ptolemy đi đến Syria, nói năng hoà nhã, nên dân thành đã mở cửa đón vua, theo lệnh của vua Alexander vì vua ấy là nhạc phụ của vua Alexander.
3Nhưng vừa tới thành nào vua đặt ngay lính canh trong thành ấy.
4Khi vua đến gần Ashdod, người ta chỉ cho vua thấy đền thờ Dagon bị thiêu huỷ, thành Ashdod và các vùng phụ cận bị triệt hạ, xác người nằm rải rác đó đây và những xác người mà ông Jonathan đã phóng hoả đốt thành than trong cuộc giao chiến, vì những xác ấy đã bị chất thành đống trên đường vua đi.
5Người ta thuật lại cho vua những gì ông Jonathan đã gây ra, có ý cho vua khiển trách ông; nhưng vua làm thinh.
6Ông Jonathan đến Joppa và nghênh đón vua long trọng; hai bên chào hỏi nhau và nghỉ đêm tại đó.
7Ông Jonathan tháp tùng vua đến sông có tên là Eleutherus, rồi trở về Jerusalem.
8Còn vua Ptolemy thì chiếm cứ các thành miền duyên hải cho đến cảng Seleucia và tìm cách mưu hại vua Alexander.
9Vua Ptolemy sai sứ đến gặp vua Demetrius và thưa: “Xin mời ngài đến, chúng ta cùng ký giao ước với nhau và tôi sẽ gả con gái của tôi cho ngài, người con gái hiện là vợ Alexander, rồi ngài sẽ cai trị vương quốc của thân phụ ngài.
10Quả thật, tôi lấy làm tiếc là đã gả con gái cho ông ta, vì ông ta đã tìm cách giết tôi.”
11Vua Ptolemy trách móc như thế vì muốn chiếm đoạt vương quốc của vua Alexander.
12Sau khi bắt con gái về, nhà vua gả cho vua Demetrius và đoạn giao với vua Alexander. Mối thù nghịch giữa đôi bên thật là rõ rệt.
13Vua Ptolemy tiến vào Antioch và lên ngôi cai trị miền Asia; như vậy nhà vua cai trị cả hai miền Egypt và Asia.
14Trong thời gian ấy, vua Alexander đang ở miền Cilicia vì dân cư miền ấy nổi loạn.
15Nghe biết những việc đã xảy ra, vua Alexander liền đi giao chiến với vua Ptolemy. Vua này lên đường nghênh chiến cùng với một lực lượng hùng hậu, khiến vua Alexander phải bỏ chạy.
16Vua Alexander trốn vào miền Arabia và nương náu tại đó; thế là vua Ptolemy toàn thắng.
17Nhưng một người Arab tên là Zabdiel đã chặt đầu vua Alexander và gửi về cho vua Ptolemy.
18Hai ngày sau vua Ptolemy cũng chết. Quân Egypt đóng trong các pháo đài của vua đã bị dân cư ở đó sát hại.
19Vua Demetrius lên ngôi trị vì năm một trăm sáu mươi bảy.
20Bấy giờ ông Jonathan tập hợp dân Judea tiến đánh Thành Luỹ ở Jerusalem. Ông cho làm nhiều máy để tấn công.
21Có những tên vô lại thù ghét chính dân tộc mình, đã đi gặp vua Demetrius và báo cho vua biết ông Jonathan đang bao vây Thành Luỹ.
22Thoạt nghe, vua nổi giận; rồi khi vừa hay biết, vua lập tức lên đường đến Ptolemais. Vua viết thư cho ông Jonathan, yêu cầu ông ngưng vây hãm Thành Luỹ và đến Ptolemais gặp vua để thương nghị càng sớm càng tốt.
23Khi vừa hay biết, ông Jonathan ra lệnh tiếp tục vây hãm, rồi tuyển một số kỳ mục Israel và một số tư tế cùng ông lao mình vào nguy hiểm.
24Ông lên đường đi gặp vua ở Ptolemais, mang theo vàng bạc, quần áo và nhiều thứ quà khác khiến vua rất hài lòng.
25Bấy giờ có một số tên vô đạo trong dân đi tố cáo ông.
26Nhưng vua đối xử với ông như các vua trước đã đối xử, và đã làm cho ông được vẻ vang trước mặt toàn thể các bạn hữu của vua.
27Vua chuẩn nhận chức thượng tế và tất cả các tước vị ông đã có trước kia, lại còn kể ông vào số bạn hữu thân tín nhất của mình.
28Ông Jonathan xin vua miễn thuế cho miền Judea và ba hạt thuộc miền Samaria; đổi lại, ông hứa dâng cho vua chín ngàn ký bạc.
29Vua chấp thuận và viết cho ông Jonathan một bức thư nội dung như sau:
30“Vua Demetrius gửi lời chào Jonathan, người anh em và gửi lời chào dân tộc Do Thái.
31Chúng tôi đã gửi cho ông Lasthenes, hoàng thân của chúng tôi một bức thư liên quan đến anh em. Đây là bản sao chúng tôi gửi cho anh em để anh em được tường:
32Vua Demetrius gửi lời chào thân phụ là Lasthenes!
33Đối với dân tộc Do Thái là bạn hữu luôn giữ lòng thành tín với chúng ta, chúng tôi quyết định đối xử tử tế với họ vì lẽ họ đã có lòng yêu mến chúng ta.
34Chúng tôi công nhận họ có chủ quyền trên cả lãnh thổ Judea lẫn ba quận Aphairema, Lốt và Ramathaim. Các quận này cũng như tất cả các vùng phụ thuộc đã được tách khỏi miền Samaria và sáp nhập vào miền Judea nay được dành cho những người lo việc tế tự ở Jerusalem. Từ đây họ không phải nộp thuế về hoa màu và trái cây cho hoàng gia, mà trước đây hằng năm họ vẫn phải nộp.
35Còn những khoản thuế khác vẫn phải nộp cho chúng tôi như thuế thập phân, các thứ thuế, thuế ruộng muối, thuế tiền vàng, từ nay chúng tôi cũng miễn hết.
36Không được huỷ bỏ một điều khoản nào trong các điều khoản trên, kể từ bây giờ cho tới mãi mãi.
37Vậy xin ngài sao thêm một bản và trao cho ông Jonathan để ông đặt trên núi thánh, tại nơi mọi người có thể nhìn thấy.”
38Thấy cõi đất đã im hơi lặng tiếng trước mặt mình và không còn sức kháng cự nào nữa, vua Demetrius liền cho giải ngũ toàn thể quân đội, ai về nhà nấy, chỉ giữ lại số quân ngoại bang vua đã tuyển mộ trong đám dân trên các đảo. Vì thế tất cả quân đội do các vua trước để lại đều thù ghét vua.
39Vậy Trypho, một người thuộc phe vua Alexander, thấy tất cả quân đội xầm xì chống lại vua Demetrius, ông ta liền đi gặp một người Arab tên là Imalkue; ông này đang nuôi dưỡng người con trai của vua Alexander là Antiochus.
40Ông ta cố nài ép ông Imalkue trao đứa trẻ cho mình để đưa nó lên ngôi kế vị vua cha. Ông ta còn cho ông này biết tất cả những gì vua Demetrius đã làm, cũng như thái độ thù nghịch của quân đội đối với vua ấy. Ông ta đã lưu lại đó một thời gian dài.
41Đang lúc ấy, ông Jonathan sai người đến gặp vua Demetrius, yêu cầu vua trục xuất khỏi Jerusalem tất cả số quân đóng trong Thành Luỹ, cũng như số quân trong các pháo đài, bởi vì chúng luôn gây chiến với Israel.
42Vua Demetrius sai người đến nói với ông Jonathan rằng: “Không phải tôi chỉ làm có bấy nhiêu cho ông và dân tộc ông mà thôi, nhưng một khi có thời cơ thuận tiện, tôi còn làm cho ông và dân tộc ông được vẻ vang, hiển hách nữa.
43Còn bây giờ, ông sẽ làm một việc nghĩa, nếu ông gửi người đến giúp tôi, vì tất cả quân đội của tôi đều đã trở mặt.”
44Ông Jonathan đã gửi đến Antioch ba ngàn quân, những chiến binh dũng cảm; họ đến với vua và vua đã mừng rỡ khi thấy họ.
45Dân chúng tập trung lại ở giữa thành, khoảng một trăm hai mươi ngàn người; họ tính giết vua.
46Vua chạy trốn vào cung điện; dân thành chiếm giữ các đường phố và bắt đầu tấn công.
47Vua kêu gọi người Do Thái tiếp viện; những người này tập trung lại bên vua, rồi bủa ra khắp thành và đã giết chết khoảng một trăm ngàn người trong ngày hôm ấy.
48Họ phóng hoả đốt thành và ngày hôm ấy thu được nhiều chiến lợi phẩm, đồng thời cứu thoát được vua.
49Khi thấy người Do Thái đã làm chủ được thành phố như ý họ muốn, thì dân cư trong thành phố mất tinh thần; họ kêu xin với vua:
50“Chúng tôi xin ngưng chiến; xin vua bảo người Do Thái đừng tấn công chúng tôi và thành phố nữa!”
51Chúng quăng vũ khí xin cầu hoà, còn người Do Thái thì được vinh quang trước mặt vua và trước mặt toàn dân trong vương quốc của vua; họ đã trở về Jerusalem, mang theo nhiều chiến lợi phẩm.
52Vua Demetrius củng cố ngai vàng trong vương quốc; cõi đất im hơi lặng tiếng trước mặt vua.
53Nhưng vua đã thất ước, không giữ tất cả những gì đã hứa và đối xử lạnh nhạt với ông Jonathan, coi ông như người xa lạ, không đền đáp công ơn ông đã làm cho vua, lại còn làm cho ông phải vô cùng điêu đứng.
54Sau đó, Trypho trở về, đem theo Antiochus còn non trẻ. Antiochus bắt đầu lên ngôi trị vì vương quốc.
55Toàn thể quân đội trước đây đã bị vua Demetrius giải ngũ nay tập trung lại bên vua Antiochus và giao chiến với vua Demetrius, khiến vua này phải trốn chạy.
56Trypho đã bắt lấy voi và chiếm được thành Antioch.
57Vua Antiochus trẻ đã viết cho ông Jonathan như sau: “Tôi công nhận ông là thượng tế và đặt ông cai quản bốn quận. Ông được kể vào hàng bạn hữu của vua.”
58Vua cũng gửi cho ông chén vàng và bộ bát đĩa, lại cho ông được quyền dùng chén vàng để uống, được mặc áo đỏ thẫm và dùng khuy cài áo bằng vàng.
59Vua đặt anh của ông là Simon làm tư lệnh coi từ Thang Tyre cho đến ranh giới Egypt.
60Ông Jonathan ra đi, rảo khắp Vùng bên kia sông Euphrates và các thành phố. Toàn thể quân đội Syria họp lại bên ông để cùng ông chiến đấu. Ông đến Ashkelon; dân thành ra đón ông rất long trọng.
61Từ đó, ông đi đến Gaza. Vì người ta đóng cổng nên ông đã bao vây thành, phóng hoả đốt và cướp phá các vùng phụ cận.
62Dân thành Gaza van nài ông Jonathan và ông đã cho ngưng chiến. Nhưng ông đã bắt hết con trai các thủ lãnh làm con tin và cho đưa về Jerusalem. Rồi ông rảo qua khắp miền ấy cho đến tận Damascus.
63Ông Jonathan nghe biết là các tướng lãnh của vua Demetrius đang ở Kedesh thuộc miền Galilee, cùng với một đạo quân đông đảo; họ mưu tính truất chức ông.
64Ông đi nghênh chiến với họ, để anh ông là Simon ở lại miền ấy.
65Ông Simon đóng trại gần Beth Zur, giao chiến nhiều ngày và công hãm thành ấy.
66Dân thành van nài ông cho ngưng chiến. Ông chấp thuận, nhưng đuổi họ ra khỏi đó, chiếm lấy thành và đặt quân canh giữ.
67Còn ông Jonathan cùng với đoàn quân đóng trại gần hồ Gennesaret. Sáng sớm, họ đến cánh đồng Hazor.
68Và này, đoàn quân ngoại bang chặn đánh ông trong cánh đồng; trước đó, chúng đã bố trí một ổ phục kích trong miền núi để đánh ông, còn chúng thì dàn trận trực chiến với ông.
69Bấy giờ, quân ở các ổ phục kích rời bỏ vị trí, xông ra giao chiến.
70Mọi người thuộc phe ông Jonathan phải chạy trốn hết, chẳng còn lại một ai, ngoại trừ ông Mattathias, con ông Absalom và ông Judas, con ông Chalphi. Hai ông này là thủ lãnh các toán quân.
71Ông Jonathan xé áo mình ra, rắc bụi lên đầu và cầu nguyện.
72Rồi ông quay lại giao chiến với quân thù, khiến chúng phải chạy tứ tán.
73Thấy vậy, những người thuộc phe ông Jonathan đang chạy trốn, liền quay trở lại với ông và cùng ông truy kích cho đến tận Kedesh, mãi tới doanh trại của chúng. Rồi họ đóng trại ở đó.
74Ngày hôm ấy, có khoảng ba ngàn quân ngoại bang ngã gục; còn ông Jonathan thì trở về Jerusalem.