1 Maccabees
1 Maccabees chương 10
1Năm một trăm sáu mươi, Alexander con vua Antiochus Epiphanes lên đường đi đánh chiếm thành Ptolemais. Người ta nghênh đón ông và ông đã xưng vương tại đó.
2Nghe tin ấy, vua Demetrius tập hợp đông đảo binh sĩ và ra nghênh chiến.
3Vua Demetrius gửi cho ông Jonathan một bức thư với lời lẽ hoà nhã, lại còn hứa cho ông Jonathan quyền cao chức trọng.
4Quả thật, vua nói: “Chúng ta phải mau ký hoà ước với dân Do Thái trước khi họ ký hoà ước với Alexander để chống lại chúng ta;
5vì Jonathan sẽ nhớ lại mọi tai hoạ chúng ta đã gây ra cho ông ta, cho anh em và dân tộc của ông ta.”
6Vua đã cho ông Jonathan quyền được tuyển mộ quân lính, chế tạo vũ khí và làm đồng minh với vua; vua lại truyền phải trao trả cho ông những con tin đang bị cầm giữ trong Thành Luỹ.
7Ông Jonathan đến Jerusalem, đọc thư này trước mặt toàn dân và binh sĩ trong Thành Luỹ.
8Những người này vô cùng sợ hãi khi được biết vua đã cho ông Jonathan được quyền tuyển mộ quân lính.
9Binh sĩ trong Thành Luỹ đã trao trả con tin cho ông Jonathan; ông cho họ trở về với gia đình.
10Ông Jonathan định cư ở Jerusalem, bắt đầu xây dựng và tái thiết thành phố.
11Ông truyền cho nhân công dùng đá đẽo xây dựng lại tường luỹ và vòng đai núi Zion để tăng cường phòng thủ, và họ đã làm như vậy.
12Binh sĩ ngoại quốc đang đóng trong các pháo đài do Bacchides xây đều bỏ trốn;
13ai cũng bỏ vị trí mình mà trở về quê quán.
14Chỉ có ở Beth Zur là còn sót lại một số người đã bỏ Lề Luật và các lệnh truyền; bởi vì đó là nơi họ ẩn náu.
15Vua Alexander được biết những lời vua Demetrius hứa hẹn với ông Jonathan và được nghe kể về các cuộc giao tranh cũng như những chiến công mà chính ông và các anh em ông đã thực hiện, cùng với những gian lao họ đã phải chịu,
16thì nói: “Bao giờ chúng ta mới tìm được một con người như thế? Vậy bây giờ chúng ta hãy biến con người ấy thành bạn hữu và đồng minh của chúng ta!”
17Vua đã viết một bức thư và gửi cho ông Jonathan, nội dung như sau:
18“Vua Alexander gửi lời chào người anh em Jonathan!
19Chúng tôi nghe nói rằng ông là một chiến binh dũng cảm, xứng đáng là bạn của chúng tôi.
20Vì thế hôm nay, chúng tôi đặt ông làm thượng tế của dân tộc ông và tặng ông danh hiệu bạn hữu đức vua – vua gửi cho ông Jonathan một áo đỏ thẫm và một triều thiên bằng vàng – để ông cùng nghĩ đến ích lợi chung và giữ tình hữu nghị giữa chúng ta.”
21Thế là ông Jonathan đã mặc phẩm phục thánh nhân dịp lễ Lều, tháng bảy năm một trăm sáu mươi. Ông đã tập hợp quân đội và chế tạo được nhiều vũ khí.
22Nghe biết những chuyện ấy, vua Demetrius lấy làm bực mình;
23vua nói: “Chúng ta đã làm gì khiến Alexander lại vượt chúng ta mà tranh thủ được tình hữu nghị của người Do Thái và biến họ thành điểm tựa?
24Ta sẽ đích thân viết cho họ một bức thư khuyến khích và hứa hẹn chức tước bổng lộc khiến họ ủng hộ ta.”
25Vua đã gửi cho họ một bức thư nội dung như sau: “Vua Demetrius gửi lời chào dân tộc Do Thái!
26Anh em vẫn giữ những điều đã ký kết với chúng tôi và duy trì tình hữu nghị với chúng tôi chứ không cấu kết với kẻ thù của chúng tôi. Chúng tôi được biết như thế và lấy làm vui mừng.
27Xin anh em cứ tiếp tục giữ lòng trung tín với chúng tôi, rồi chúng tôi sẽ đền ơn anh em vì những việc anh em đã làm cho chúng tôi.
28Chúng tôi sẽ dành nhiều đặc miễn và tặng anh em nhiều bổng lộc.
29Ngay từ bây giờ, tôi sẽ giải phóng cho anh em, sẽ miễn cho mọi người Do Thái khỏi phải triều cống, khỏi phải nộp thuế muối và tiền vàng.
30Kể từ hôm nay, một phần ba hoa lợi, một nửa số trái cây vẫn phải đem nộp, tôi cũng miễn luôn cho. Đặc miễn này có giá trị kể từ hôm nay và mãi mãi trên đất Judah và ba quận trước kia thuộc xứ Samaria và Galilee.
31Jerusalem sẽ là Nơi Thánh; thành này cũng như các vùng phụ thuộc được miễn không nộp thuế thập phân và các thứ thuế khác.
32Đối với Thành Luỹ ở Jerusalem, tôi cũng từ bỏ mọi quyền hành và trao lại cho thượng tế, để tuỳ ông cắt đặt người canh giữ.
33Những người Do Thái nào đã bị bắt đi khỏi đất Judah và đang phải lưu đày trong khắp vương quốc của tôi, tôi trả tự do cho họ mà không đòi hỏi điều kiện nào. Họ được miễn thuế, kể cả thuế đánh vào súc vật.
34Tất cả các ngày lễ, các ngày sa-bát, các ngày đầu tháng, các ngày đã được ấn định để mừng đại lễ, ba ngày trước và sau lễ, đó là những ngày miễn thuế và tha nợ cho mọi người Do Thái đang sống trong vương quốc của tôi.
35Không ai có quyền đòi hỏi hoặc sách nhiễu người nào trong số những người ấy về bất cứ điều gì.
36Phải cho người Do Thái được đăng ký vào quân đội hoàng gia, khoảng ba mươi ngàn người, và phải cấp lương thực cho họ như cho tất cả đạo quân hoàng gia.
37Trong số này có những người được chỉ định vào pháo đài trọng yếu của vua; lại có những người được tín cẩn giao cho những chức vụ quan trọng trong vương quốc. Những người chỉ huy và các tướng lãnh của họ phải xuất thân từ phía họ và phải sống theo các tục lệ của họ, theo lệnh vua đã truyền trong đất Judah.
38Còn ba quận trước kia thuộc Samaria đã sáp nhập vào Judea, thì nay vĩnh viễn phải sáp nhập vào Judea, và thuộc quyền một người, không phải tuân phục quyền nào khác ngoài quyền của thượng tế.
39Tôi lấy thành Ptolemais và các vùng phụ thuộc làm quà tặng cho Nơi Thánh ở Jerusalem để đài thọ những phí tổn trong việc phụng tự.
40Riêng tôi, mỗi năm tôi tặng mười lăm ngàn se-ken bạc trích từ nguồn lợi hoàng gia, thu được ở những nơi thuộc quyền tôi.
41Và tất cả số thặng dư mà các nhân viên tài chính đã không nộp trong những năm trước, từ nay sẽ phải nộp để chi phí vào những công việc của Đền Thờ.
42Ngoài ra, số tiền năm ngàn se-ken bạc trích từ nguồn lợi của Nơi Thánh theo kết toán hàng năm sẽ được miễn, bởi vì số tiền đó dành cho các tư tế lo việc phụng tự.
43Bất cứ ai trốn tại Đền Thờ ở Jerusalem và các miền phụ thuộc, vì thiếu thuế nhà vua hoặc vì bất cứ lý do nào khác, đều được tha hết. Ngoài ra họ còn được sử dụng tất cả những gì họ có trong vương quốc của tôi.
44Còn đối với công tác xây dựng và tái thiết Nơi Thánh, các phí tổn sẽ do quỹ nhà vua đài thọ.
45Đối với việc xây dựng tường thành Jerusalem và tăng cường phòng thủ vòng đai, các phí tổn sẽ do quỹ nhà vua đài thọ, kể cả việc xây dựng tường thành ở miền Judea.”
46Nghe những lời đề nghị trên, ông Jonathan và dân chúng không tin cũng không đón nhận vì nhớ lại những tai hoạ lớn lao ở Israel cũng như những cảnh điêu đứng vua Demetrius đã gây ra cho họ.
47Họ quyết định ủng hộ vua Alexander vì vua này là người đầu tiên đã có thái độ hoà hoãn với họ; và vì xưa nay họ vẫn là đồng minh của vua.
48Bấy giờ vua Alexander tập hợp đông đảo quân sĩ và đóng trại đối diện với quân của vua Demetrius.
49Hai vua giao chiến với nhau; đoàn quân của vua Alexander chạy trốn. Vua Demetrius đuổi theo và đã chiến thắng.
50Vua Demetrius chiến đấu quyết liệt cho đến khi mặt trời lặn, nhưng vua đã ngã gục ngày hôm ấy.
51Vua Alexander sai sứ giả đến gặp vua Egypt là Ptolemy để nói với vua ấy những lời như sau:
52“Tôi đã trở về vương quốc của tôi và đã ngự trên ngai vàng của tổ tiên tôi. Tôi đã lên nắm quyền, đã đập tan Demetrius và làm chủ được miền đất của chúng tôi.
53Tôi đã giao chiến với ông ta; ông ta cùng với đạo quân đã bị đập tan và chúng tôi đã ngự trên ngai vàng của vương quốc ông ta.
54Vậy giờ đây, chúng ta hãy thiết lập quan hệ hữu nghị với nhau. Xin ngài gả ái nữ của ngài cho tôi. Tôi sẽ thành rể của ngài, tôi sẽ tặng ngài và tặng nàng những món quà xứng đáng với ngài.”
55Vua Ptolemy trả lời như sau: “Thật là một ngày hạnh phúc, ngày ngài trở về quê cha đất tổ và ngự trên ngai vương quốc tổ tiên.
56Vậy giờ đây, tôi sẽ thực hiện những điều ngài đã viết; chỉ xin ngài đến gặp tôi ở Ptolemais, để chúng ta giáp mặt nhau, rồi tôi sẽ cho ngài làm rể tôi như ngài đã nói.
57Vua Ptolemy đã cùng với ái nữ là Cleopatra rời Egypt. Cả hai đến thành Ptolemais vào năm một trăm sáu mươi hai.
58Vua Alexander nghênh đón vua Ptolemy và vua này đã gả ái nữ Cleopatra cho vua Alexander. Đám cưới đã được tổ chức ở Ptolemais thật linh đình, xứng bậc vua chúa.
59Sau đó, vua Alexander viết thư mời ông Jonathan đến gặp vua.
60Ông Jonathan đã long trọng đến Ptolemais và gặp cả hai vua. Ông biếu hai vua và bạn hữu của hai vua vàng bạc và rất nhiều quà. Hai vua rất hài lòng.
61Bấy giờ trong dân Israel, có những quân tai ác, những đứa vô lại, hùa nhau kiện cáo chống lại ông. Nhưng vua Alexander chẳng thèm đếm xỉa gì.
62Trái lại, vua còn truyền thay áo cho ông Jonathan và mặc cho ông áo đỏ thẫm. Người ta đã làm như thế.
63Vua cho ông ngồi bên cạnh mình và nói với các vị chức sắc: “Hãy cùng với ông Jonathan đi ra giữa phố phường và công bố cho mọi người biết là không ai được kiện cáo ông về bất cứ điều gì, không ai được gây phiền hà cho ông vì bất cứ lý do gì.”
64Vậy khi những người kiện cáo thấy ông được vẻ vang như lệnh vua công bố, lại thấy ông được mặc áo đỏ thẫm, thì tất cả đều bỏ trốn.
65Vua đã cho ông được vẻ vang và đã kể ông vào số các bạn hữu thân tín nhất, lại còn đặt ông làm tư lệnh và tổng trấn.
66Rồi ông Jonathan trở về Jerusalem bình an vui vẻ.
67Năm một trăm sáu mươi lăm, Demetrius con vua Demetrius đệ nhất rời đảo Crete về quê cha đất tổ.
68Nghe tin đó, vua Alexander rất đỗi lo ngại, liền quay về Antioch.
69Vua Demetrius xác nhận ông Apollonius là tổng trấn miền Coelesyria. Ông tập hợp một đoàn quân đông đảo và đến đóng trại gần Jamnia. Ông phái người đến nói với thượng tế Jonathan rằng:
70“Chỉ có mình ông dấy lên chống chúng tôi và vì ông mà tôi trở thành mục tiêu cho thiên hạ nhạo cười và sỉ nhục, cớ sao ông lại đem quân đánh chúng tôi trong miền núi?
71Vậy bây giờ, nếu ông cậy vào quân đội của ông, thì hãy xuống đồng bằng gặp chúng tôi, rồi ta sẽ đọ sức với nhau ở đó, bởi vì lực lượng trong các thành phố đứng về phía tôi.
72Hãy tìm hiểu xem tôi là ai và những người trợ lực cho chúng tôi là ai. Người ta bảo rằng: các ông không thể đứng vững trước mặt chúng tôi được, vì ngay cả tổ tiên các ông cũng đã hai lần bị tan tác tại chính quê nhà.
73Bây giờ ông sẽ không thể đương đầu với đoàn kỵ binh và một lực lượng như thế ở đồng bằng là chỗ không có lấy một hòn đá, một viên sỏi, một nơi chốn mà trú ẩn.”
74Nghe những lời lẽ của ông Apollonius, tâm trí ông Jonathan dao động. Ông tuyển mười ngàn quân và rời khỏi Jerusalem. Ông Simon, anh ông, cũng đến tiếp viện.
75Ông đóng trại gần Joppa, nhưng dân thành đã khoá cửa lại, vì ở đó có quân canh của ông Apollonius. Thế là người Do Thái tấn công thành;
76dân thành hoảng sợ liền mở cửa, và ông Jonathan đã làm chủ được Joppa.
77Hay tin ấy, ông Apollonius điều động ba ngàn kỵ binh và một đoàn quân đông đảo tiến về Ashdod, như thể muốn băng qua miền ấy, nhưng thật ra là tiến vào đồng bằng, vì ông ta có một đội kỵ binh hùng hậu mà ông rất tin tưởng.
78Ông Jonathan đuổi theo ông ta cho đến Ashdod. Hai đoàn quân đã giao chiến với nhau.
79Ông Apollonius để lại một ngàn kỵ binh mai phục ở phía sau quân Do Thái.
80Ông Jonathan biết có một ổ phục kích đằng sau mình, và kỵ binh địch đã bao vây doanh trại của ông và phóng tên vào dân quân từ sáng đến chiều.
81Nhưng dân quân vẫn kiên cường chiến đấu theo lệnh ông Jonathan, trong khi kỵ binh địch đã mệt mỏi.
82Bấy giờ ông Simon kéo quân đến tấn công đám quân địch, vì kỵ binh chúng đã kiệt sức, nên bị quân của ông Simon đè bẹp và phải chạy trốn.
83Kỵ binh địch chạy tản mác khắp cánh đồng, trốn đến Ashdod và lẩn vào Beth Dagon, đền thờ ngẫu tượng của chúng để thoát thân.
84Nhưng ông Jonathan phóng hoả đốt Ashdod và các thành chung quanh; ông thu lấy chiến lợi phẩm rồi phóng hoả đốt đền thờ Dagon và những người đang ẩn náu bên trong.
85Có khoảng tám ngàn người ngã gục vì bị gươm đâm hoặc bị chết cháy.
86Rời khỏi nơi đó, ông Jonathan đến đóng trại ở Ashkelon; dân trong thành ra nghênh đón ông hết sức long trọng.
87Sau đó, ông Jonathan cùng với những người thuộc phe ông trở về Jerusalem, mang theo nhiều chiến lợi phẩm.
88Vậy khi hay biết những điều ấy, vua Alexander lại muốn làm cho ông Jonathan được vẻ vang hơn nữa.
89Vua gửi cho ông một cái khuy cài áo bằng vàng, theo thói quen vẫn dành cho các hoàng thân. Vua cũng tặng cho ông thành Ekron và toàn vùng phụ cận để làm sở hữu riêng.